En hayırlı ümmet

Allah, Âl-i İmran Suresinde şöyle buyurmaktadır: “Siz, insanların iyiliği için ortaya çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz; iyiliği emreder, kötülükten meneder ve Allah’a inanırsınız. Ehl-i kitap da inansaydı, elbet bu, kendileri için çok iyi olurdu. (Gerçi) içlerinde iman edenler var; (fakat) çoğu yoldan çıkmışlardır.” (Âl-i İmran, 3/110)

En hayırlı ümmet, insanlık tarihi olarak düşünüldüğünde elbette ki Muhammed (a.s.m.) ümmetidir. Bütün peygamberlerin ümmetleri içinde Muhammed ümmetinin ayrı ve mümtaz bir yeri vardır. Bu müstesna durumdan dolayı da “en hayırlı ümmet” olarak tavsif edilmişlerdir.

Bir başka açıdan da, Muhammed ümmetinin kendi içinde en hayırlıları, saffı evvelleri ve Kur’an’ın ilk muhatapları olan sahabe-i kiram, bu ümmetin kendi içinde en hayırlılarıdır. Bu durumu Peygamber Efendimiz (a.s.m.) de tasrih etmiş ve buyurmuş ki, “İnsanların en hayırlıları benim asrımda yaşayanlardır. Sonra bunları takip edenlerdir, sonra da bunları takip edenlerdir.” (Buharî, Şehâdât 9, Fezâilu’l-Ashâb 1, Rikak 7, Eymân 27; Müslim, Fezâilu’s-Sahâbe, 214)

Hayırlı ümmet olmanın imkân ve imtiyazları olduğu gibi bedelleri de vardır. Dağına göre de kışı mevcuttur. Asr-ı saadetten başlayarak her asırda çetin imtihanlardan geçmiş ve halen de geçmeye devam etmektedir. “İnsanlar içinde en ağır imtihana çekilenler peygamberlerdir. Sonra sırasıyla (rütbeleri) onları takib edenler, sonra onları takip edenlerdir. Kişi dinine göre müptela kılınır (imtihana çekilir) Eğer dininde salabetli ise imtihanı (göreceği bela ve musibet) ağır olur. Eğer dininde gevşek ise o oranda imtihan edilir. Bela o kimseyi devamlı takib eder. Nihayet onu bırakıncaya kadar. Böylece kul, yeryüzünde hatası olmadığı halde yürür.” (Râmûzu’l-Ehâdîs, s. 71 (983. Hadis)

Muhammed ümmeti, hayırlı bir ümmet, seçilerek gelen bir ümmet olmuştur. Peygamber Efendimiz de seçilmiştir. İnsanlar arasından seçilmiş en mümtaz şahsiyet odur. “Şimdi, madem şu insanlar içinde, şu kâinat Sâniinin makàsıdını en mükemmel bir surette bildiren ve şu kâinat tılsımını keşfeden ve hilkatin muammâsını açan ve rububiyetin mehâsin-i saltanatına en mükemmel tarzda dellâllık eden Muhammed aleyhissalâtü vesselâmdır.”  (Otuz Birinci Söz, s. 772) “Mustafa” kelimesi de bu seçilmiş olmanın sembol ismidir.

Cenab-ı Hak, her neviden bir mümtaz ve mükemmel fert yaratmaktadır. O fert de o nev’in bütün hususiyetlerini içinde toplamaktadır. O nev’in ve onların medar-ı iftiharı olmaktadır. Bütün bu nevilerin içinden de İsm-i Âzam tecellisini onun üzerinde göstereceği, masnuatındaki en mükemmel bir fert olarak birini yaratacaktır. Kâinatta münteşir kemâlâtı o fertte toplayacaktır. “O fert, herhalde zîhayattan olacaktır. Çünkü envâ-ı kâinatın en mükemmeli zîhayattır. Ve herhalde, zîhayat içinde o fert zîşuurdan olacaktır. Çünkü, zîhayatın envâı içinde en mükemmeli zîşuurdur. Ve herhalde, o ferd-i ferid, insandan olacaktır. Çünkü, zîşuur içinde hadsiz terakkiyâta müstaid, insandır.

“Ve insanlar içinde, herhalde o fert Muhammed aleyhissalâtü vesselâm olacaktır. Çünkü, zaman-ı Âdem’den şimdiye kadar hiçbir tarih, onun gibi bir ferdi gösteremiyor ve gösteremez. Zira, o zât, küre-i arzın yarısını ve nev-i beşerin beşten birisini saltanat-ı mâneviyesi altına alarak, bin üç yüz elli sene kemâl-i haşmetle saltanat-ı mâneviyesini devam ettirip, bütün ehl-i kemâle, bütün envâ-ı hakaikte bir üstâd-ı küll hükmüne geçmiş. Dost ve düşmanın ittifakıyla, ahlâk-ı hasenenin en yüksek derecesine sahip olmuş; bidâyet-i emrinde, tek başıyla bütün dünyaya meydan okumuş; her dakikada yüz milyondan ziyade insanların vird-i zebânı olan Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyânı göstermiş bir zât, elbette o ferd-i mümtazdır, ondan başkası olamaz. Bu âlemin hem çekirdeği, hem meyvesi odur. (Mektubat, s. 433)

Elbette böyle bir zatın (a.s.m.) ümmeti de en hayırlı ümmet olacaktır. Faziletliye muzaaf olan herkesten daha üstün bir meziyete erişecektir. En hayırlı peygamberin, âlemlere rahmet olarak gönderilen bir peygamberin ümmeti de en hayırlı ümmet olacaktır. Öyle de olmuş, insanlar arasından seçilip çıkarılan en hayırlı ümmet olmuştur.