GENÇ RUHLAR
Karanlık çökmüştü. Sadece dış dünyaya değil, ruhlarına da… Üç kahve fincanı, masanın üzerinde birer sessiz tanık gibi; az önce izledikleri o distopik kâbusun, “Her Şey Biter”in ağır ve boğucu tortusuyla doluydu. Perdede, insanlığın tüm görkemi ve çabası; anlamsızlığın ve nihilizmin (hiççiliğin) dipsiz kuyusunda eriyip yok olmuştu.
Oda, kelimelerin telaffuz edilemediği bir sessizliğe gömüldü. Bu, sadece bir film sonrası yorgunluğu değil; varoluşun en temel sorusunun omuzlara yüklediği ezici bir ağırlıktı. Bahadır, Aydın ve Ömer… Üç yakın arkadaş, o büyük ‘yok oluş’ fikrinin oluşturduğu derin bir şok ve bunalımın pençesindeydiler. Hayatın, büyük bir tiyatronun son perdesi kapanmış gibi; aniden anlamsızlaşması hissi; boğazlarına düğümlenmişti.
Ruh ve Çığlık
Bahadır, yüzünde filmin bıraktığı acı bir buruklukla; soğumuş kahvesinden bir yudum aldı. Sesi, kırılgan ama isyankârdı; adeta ruhunun çaresiz bir haykırışıydı:
Bahadır: “Ya, filmin sonu… Resmen ruhumu ezdi beyler. Bütün o sanat, o bilim; o devasa insanlık mirası… Mimar Sinan’ın eserleri… Einstein’ın denklemleri… Annemin bana söylediği o ilk ninni…”
“Hepsi, boş bir uzayda kaybolan bir toz zerresi mi? Ölümden sonraki o ‘mutlak yokluk’ fikri, boğazıma düğümlenen; dile gelmeyen bir çığlık gibiydi.”
Aydın’ın gözlerinde, sadece mantığın değil; kalbin de derin bir yara aldığının hüzünlü yansıması vardı. Sesi, içindeki kasveti dışa vuruyordu:
Aydın: “Aynen öyle Bahadır. Ben en çok o babanın, çocuğunu korumak için; o son yok oluş anlarında bile gösterdiği ‘o can pahasına’ fedakârlığa üzüldüm.”
“Madem her şey bitecek ve her çaba nihayetinde hiç olacak, o fedakârlığın anlamı neydi? Bir anlık, aldatıcı bir hormon patlaması mıydı? Bu kadar etik, bu kadar saf ve koşulsuz sevgi; sadece bir yanılsama mıydı?”
“Sinemadan çıkarken ruhum kasvetli bir azap hissetti, yemin ederim. Eğer hayat bir balon gibi patlayıp yok olacaksa; bu kadar acı çekmeye ve sevmeye değer mi?”
Ömer, masadaki ağır havayı, gözlerindeki beklenmedik bir parıltıyla deldi. Sesi, etrafa yayılan paniği yatıştıracak kadar sakindi. Ancak söylediği sözler, masanın derin sessizliğini paramparça etti. Ve sohbetin yönünü kökten değiştirdi:
Ömer: “İşte filmin vermek istediği duygu tam da bu. O film, Haşir akidesinin (yeniden diriliş inancının) insandan çekilip alınması durumunda; hayatın nasıl bir cehenneme döneceğini gösteren bir uyarı fragmanıydı aslında…”
Bahadır: “Haşir mi? Nereden çıktı şimdi o? Din mi kurtaracak bizi bu varoluşsal krizden? Ben bilim ve felsefeyle cevap ararken, sen bize bir inanç dogması mı sunuyorsun?”
Ömer: “Hayır, kuru bir dinden bahsetmiyorum. İnsanî bir zorunluluktan, varlığın matematiksel bir gerekliliğinden bahsediyorum. Bediüzzaman Said Nursi’nin, adeta modern insanın ruh haritasını çıkardığı ‘Gençlik Rehberi’ isimli bir kitapta okumuştum.”
“Orada çok çarpıcı bir ifade var: ‘Âhiret akîdesi, hayat-ı içtimaiye ve şahsiye-i insaniyenin üssü’l-esasıdır.’ Yani temel taşıdır. Filmdeki o anlamsızlığı, o boğucu boşluğu hissetmemizin sebebi; insanın DNA’sına; ruhunun fıtratına kodlanmış olan sonsuzluk ihtiyacına ihanet edilmesiydi.”
Bahadır: “Dur bir dakika. Ben bunu modern psikolojiyle açıklayabilirim. İnsan, beynindeki evrimsel bir hata yüzünden ‘ölüm kaygısı (thanatophobia)’ yaşıyor.”
“Bu, varoluşsal psikolojinin temelidir. Ölüm yok oluş olsa bile; biz bir inanca tutunarak; kendimizi kandırıp geçici bir rahatlık bulabiliriz. Freud’un ‘Kültürdeki Huzursuzluk’ dediği gibi, bu sadece bir teselli yanılsaması.”
Ömer: “Kandırmak mı? Gel, daha insani ve bilimsel bakalım. Bediüzzaman Hazretleri, o en zayıf varlıklardan; ‘çocuklardan’ bahsediyor.”
“O zayıf ruhlar, ölümün yokluk olduğunu bilse; ruh, kalp ve akıl gibi bütün latifeleri ağlar. Ya mahvolur ya da divane bir bedbaht hayvan olurdu, diyor.”
“Modern psikolojinin çözemediği yer tam da burası değil mi? Ölüm kaygısı; yetişkinlerde bile anksiyete, depresyon ve obsesyonlara yol açarken; küçücük bir çocuğun bu kaygıyla başa çıkması imkânsızdır.”
“Onun ‘Ölen kardeşim, cennetin bir kuşu oldu; bizden daha güzel yaşıyor’ demesi; bir kandırmaca değil; ruhunun fıtrî olarak talep ettiği; bu hayatın bir ön hazırlık olduğu gerçeğinin yansımasıdır. Çocuk, yokluğa dayanamayan fıtratının sesini dinliyordur.”
Aydın: (Başkalarını düşünerek) “Bence en kritik yer, ahlak ve toplum kısmı. Filmde bir grup genç, ‘Madem öleceğiz, kural tanımayalım; anı yaşayalım!’ diyerek çılgınca bir kaos çıkarıyordu. Eğer ebedi bir sorumluluk yoksa kime karşı sorumlu olacağız?”
Bahadır: “Bu, sosyolojik bir durum. Kötü davranışları cezalandırmak için hukuk var, devletin baskı mekanizması var. Toplumun düzenini bunlar sağlar.”
Ömer: “Yetersiz ve geçicidir. O kitapta gençlere özel çok sert bir uyarı vardı: ‘Şiddet-i galeyanda olan hissiyatı… durduran, yalnız cehennem fikridir.’ Yani toplumsal ahlakın en güçlü sigortası odur. Neden?”
“Çünkü hukuk, sadece yakalanabilen; görünürdeki suçluya ulaşır. Ama senin içindeki ‘el-hükmü li’l-galib’ (güçlünün sözü geçer) diyen, o doymak bilmez; ifratkâr nefis; kimsenin görmediği yerde; vicdanın en kuytu köşelerinde nasıl dizginlenecek?”
“Sadece ebedî ve şaşmaz bir Adalet Mahkemesi’nin varlığıyla! Cehennem inancı, toplumu ‘süflî bir hayvaniyete’ dönüştürmekten koruyan manevi bir fren sistemidir.”
“Eğer bu fren sistemi sökülürse, ahlak maske takan bir menfaat oyununa döner. Kimse görmüyorsa, neden iyi olayım ki?”
Aydın: “En çok aile sahneleri beni vurdu. Babanın ve annenin birbirine olan o yorgun ama fedakâr sevgisi…”
“Eğer o sevgi, sadece birkaç yıllık biyolojik bir zorunluluksa; çocuk büyüyünce bitecek bir kimyasal patlamaysa; neden bu kadar kutsallaştırılıyor? Neden sadakat bu kadar değerli?”
Ömer: “Mesele tam da o! Bediüzzaman Hazretleri, evlilik hayatına ‘dünyevi saadet için bir cennet’ diyor. Ama bu cennetin ayakta kalması, ‘ebedî bir arkadaşlık (refika-yı hayat) fikriyle’ mümkündür.”
Bahadır: “Yani diyorsun ki, sadece bu dünyada karı koca olarak kalacağını bilmek; yeterince güçlü bir bağ kuramaz mı? Pek çok insan kuruyor.”
Ömer: “Kurar, ama zayıf ve yüzeysel (sûri) kalır. Bir süre sonra menfaatler, geçici hevesler veya yaşlılığın getirdiği değişimler; o bağı koparır. Senin güzelliğin solunca; benim gücüm azalınca; yorgunluk ve hastalık kapıyı çalınca; o aşk neye dönüşecek?”
“Bediüzzaman Hazretleri çok net söylüyor: ‘Kısacık bir-iki saat sûri bir refâkatten sonra ebedî bir firâk (ayrılık) ve mufârakata uğrayan arkadaşlık; elbette… hayvan gibi bir rikkat-i cinsiye (cinsî şefkat) manasında ve mecazî bir merhamet verebilir.’”
“Yani hayvanlarda görülen bağdan öteye geçemez. Gerçek insanî aşk, sadece sonsuzluk sözleşmesiyle mühürlenebilir.”
Aydın: (Duygulanarak) “Anladım. Asıl sevgi, aşkın ölümsüzlüğü iddiasından geliyor. Eşine, ‘Sen sadece benim bu dünyadaki yoldaşım değil; sonsuz hayatımdaki ebedî eşimsin’ dediğin zaman; yaşlılık, hastalık ve yorgunluk bir anlam ifade etmiyor.”
“Onlar, sonsuzluğun yanında küçük bir sınav oluyor. O zaman fedakârlık, gerçek, menfaatsiz bir merhamete dönüşüyor.”
Ömer: “Aynen öyle Aydın. Haşir akidesi, sevgiye ‘sermedî’ (daimî/sonsuz) bir değer katıyor. İlişkilerin tüketim malzemesi gibi görüldüğü, bir ‘kullan-at’ çağı olan bu zamanda; aşkın tek garantisi ebediyettir.”
“Sen, karşındakini fâni bir et ve kemik olarak değil, ebediyen birlikte olacağın bir ruh eşi olarak gördüğün an; aşk kutsallaşır.”
Bahadır, şimdi daha yumuşak; sesi kabullenmeyle karışık bir saygı taşıyarak konuştu. Artık sadece bir dogma tartışmıyorlardı. İnsan ruhunun en derin ihtiyaç haritasını, Sonsuzluk Kodlarını yeniden çözüyorlardı.
Bahadır: “Şunu kabul etmeliyim ki; Bediüzzaman Hazretleri, kuru bir dinden bahsetmiyor. O, insanın ve toplumun temel direklerini; ihtiyaç haritasını çıkarıyor.”
“Bütün bu anlattıkların; hayatın anlamını, ahlakın gücünü, sevginin sonsuzluğunu kuran yapı taşları. Onlar olmadan her şey, o filmdeki gibi; gelip geçici ve kumdan bir kale oluyor.”
Ömer’in sesi, artık bir teselli değil; sarsılmaz bir hakikatin ilanıydı.
Ömer: “Öyle zaten. Gençlik Rehberi bu meseleyi, bir zorunlulukla mühürlüyor: ‘Hakikat-i haşriyenin tahakkuku (gerçekleşmesi) ve vukuu, insaniyetin ulvî hakikati ve küllî hâceti (kapsamlı ihtiyacı) derecesinde kat’îdir.’”
“Bu inanç, bir lüks değil; insan olmanın zorunlu ve kaçınılmaz bir sonucudur. Sen, kendini sonsuza susamış yaratılmış bir varlıkken; ‘yok olacaksın’ diye kandıramazsın. Bu, fıtrata tecavüzdür.”
Aydın’ın yüzünde, ilk başta duyduğu kasvetten eser kalmamıştı. Sözleri, bir aydınlanmanın dinginliğiyle doluydu.
Aydın: “Yani Haşir, bir tercih meselesi değil. O, hayatın ve insan olmanın kendisinden neşet eden; mecburî bir temel. Onu yok sayarsak, bütün hayat…”
Ömer, sözü tamamladı. Sesi bir yargıç gibi keskin ve nihaiydi.
Ömer: “Kesinlikle! Eğer bu inancı insanın fıtratından söküp atarsan, geri kalan her şey; o çok övülen ahlak; o fedakâr sevgi; hatta sizin sanatınız ve biliminiz bile; murdar ve mikrop yuvası bir lâşe (leş) hükmüne sukut eder.”
“Uğraşsanız da, boşluğa haykırmaktan öteye geçemezsiniz. Çünkü yokluğa endeksli bir hayat, zehirlenmiş bir leştir.”
Bahadır, nihayet, hissettiği o varoluşsal dehşetin kaynağını adlandırdı. Yumruğunu masaya vurdu. Sesi kararlıydı:
Bahadır: “İşte filmin bize yaşattığı kâbus buydu! Yokluk, o boşluk. Peki, bu boşluğu, bu derin kanayan yaraları ne ile tedavi edebiliriz?”
Ömer, son sözünü; bir manifesto gibi söyledi. Gözlerinde, kâbusu bitiren; umut dolu bir kararlılık parlıyordu.
Ömer: “Cevap ortada… Anlam, sadece sonsuzlukta kök salabilir. Bizim gençliğimizin görevi de, bu küllî ihtiyacın farkına varmak ve tüm hayatımızı o sonsuz anlam üzerine yeniden inşa etmek.”
“O zaman ne o filmdeki gibi çürümüş anlamsız bir hayat, ne de filmden sonraki o kasvetli ruh halimiz kalır. Hadi kalkalım. Artık o kâbus filmi unutup, kendi ebediyet filmimizin senaryosuna odaklanma zamanı.”
Üç genç, kahvelerini bitirdiler. Geceye karışırlarken, omuzlarındaki filmin ağır yükü kalkmış; yerini sarsılmaz bir dinginliğe; taze bir umuda ve sonsuz bir kararlılığa bırakmıştı. Onlar, insan olmanın en temel şifresini; Sonsuzluk Kodlarını çözmüşlerdi.
Benzer konuda makaleler:
- Güzel Ahlakın İzinde
- Genç Ruhlar: Sonsuzluğun Yankısı
- Peygamber efendimizin iletişim tekniği
- ‘Hür Adam’ı Çekmeseydim Üstad’ı Tanıyamazdım’
