Nübüvvet-i Ahmediyye’nin On Dört Reşhası, On Dört Hakikat Damlası
Bazı isimler vardır, telaffuz edildiği an havada farklı bir ağırlık bırakır.
Bazı isimler vardır, duyulduğu an kalp başka türlü çarpar.
Ve bazı isimler vardır ki, asırlar geçse de o ismin etrafındaki nur eksilmez, bilakis her çağda yeniden parlar, yeniden dokunur, yeniden sarar.
İşte o isim: Hz. Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm…
Bediüzzaman Hazretleri On Dokuzuncu Söz’e başlarken İmam Rabbanî Hazretlerinin o muazzam sözünü öne çıkarıyor:
“Ben sözlerimle Muhammed’i övmüş olmadım; aslında sözlerimi Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm ile övmüş ve güzelleştirmiş oldum.”
Bir düşünün bunu…
Sözün en güzel halleri, en işlenmiş cümleleri, en derin hikmetleri bile O’nu tarif etmeye yetmiyor. Tam tersine; O’nu anlatmaya çalıştıkça sözler anlam kazanıyor, dil derinleşiyor, kalem şerefleniyor.
Risale bu yüzden bu anlatıma “Reşha” yani “damla” demiştir; çünkü o sonsuz hakikat denizinden bizim idrakimize ancak sızan bu nurlu damlalar süzülmektedir.
O halde biz bu satırlara başlarken bilmeliyiz ki elimizden gelen en güzel şey, o nurlu hakikate uzanmaya çalışmak, en azından gölgesine dokunabilmektir.
Rabbimizi Bize Kim Tanıttı?
Düşünün bir çocuğu…
Gözlerini dünyaya açmış. Etrafında kocaman bir evren var. Yıldızlar var, rüzgâr var, anne sesi var. Ama henüz hiçbir şeyin adını bilmiyor. Hiçbir şeyin nereden geldiğini bilmiyor.
Sonra biri geliyor ve anlatıyor. Kim olduğunu, neden burada olduğunu, nereye gideceğini…
İşte insanlık tam böyle bir çocuktu.
Risale diyor ki: Rabbimizi bize tarif eden üç büyük muarrif (tanıtıcı) vardır.
Birincisi kâinat kitabı… Gökyüzü, yeryüzü, denizler, dağlar, atomlar ve galaksiler… Büyük bir kitap bu, ama harfleri okunmayı bekliyor.
İkincisi o kitabın en büyük ayeti olan Hz. Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm…
Üçüncüsü ise Kur’ân-ı Azîmüşşan…
Peki, neden ikincisi en büyük ayet?
Çünkü kâinat kitabını da, Kur’ân’ı da ancak o anahtar çözüyor. O olmasa kâinat sır olarak kalırdı. O olmasa Kur’ân yalnızca bir metin kalırdı.
İşte bu üç büyük tanıtıcının kalbinde duran o Zât’ı anlamak için, birbiri içinden doğan on dört nurlu damlaya (reşhaya) birlikte bakalım.
Birinci Reşha: Sath-ı Arz Bir Mescid
Risale bize şöyle bir tablo çiziyor:
Yeryüzü bir mescid… Mekke bir mihrap… Medine bir minber… Ve o nuranî zat; bütün insanlara hatip, bütün peygamberlere reis, bütün evliyaya önder, geçmişin ve geleceğin tüm nuranî ruhlarının serzâkiri…
Gözlerinizi kapatın bir an…
Tarihin en uzak köşelerinden bu yana, Hz. Âdem’den (as) Hz. İsa’ya (as), Hz. Musa’dan (as) Hz. İbrahim’e (as) kadar tüm peygamberler bir halka kurmuş. O halkanın ortasında, o halkanın başında Hz. Muhammed (asm) duruyor.
Ve O “Lâ ilâhe illâllah” diyor.
O nuranî halkanın tamamı, “Sadakte” diyor. Doğru söyledin, hak söyledin…
Hangi şüphe bu kadar imzaya, bu kadar tanıklığa parmak karıştırabilir?
Kusursuz bir ittifakla doğrulanmış bu şehadet, aklın sığınabileceği en güvenli limandır.
İkinci Reşha: Kitaplar Daha Önceden Müjdelemişti
Peki, bütün insanlığın reisi olan bu Zât bir anda mı ortaya çıktı, yoksa tarih O’nu önceden bekliyor muydu?
Bir düşünün…
Tevrat yazılmış. İncil yazılmış. Zebur yazılmış. Asırlar geçmiş, bu kitaplar defalarca tahrife uğramış, eksilmiş, değiştirilmiş. Ama buna rağmen içlerinde hâlâ yüzlerce işaret bulunuyor; gelen zata, o son peygambere dair…
Tahrife rağmen bu kadar iz kaldıysa, tahrif olmadan önce ne kadar çok vardı?
Yalnızca kitaplar mı?
Hayır.
İrhâsât var; O doğmadan önce gerçekleşen olağanüstü hadiseler. Kâhinlerin tanıklıkları var.
Hâtiflerin (gaybi seslerin) muştuları var… Sanki kâinat o gelişi bekliyordu. Sanki her şey o doğuma hazırlanıyordu.
Ve O geldi…
Tarihin en kadim bekleyişi, en hakiki vuslata erdi.
Üçüncü Reşha: Asr-ı Saadete Bir Yolculuk
O gelişin hakikatini gözümüzle görmek için Risale burada bize şaşırtıcı bir davet yapıyor.
“Gel,” diyor, “hayalen de olsa Asr-ı Saadete gidelim. Onu vazife başında görelim.”
Gözlerinizi kapatın…
Çölün sıcaklığını hissedin… Mekke’nin dar sokaklarını görün… Ve orada bir adam var; ama nasıl bir adam…
Elinde muciznümâ bir kitap, dilinde derin hakikatlere açılan bir hitap…
Bütün insanlığa, cinlere, meleklere, hatta tüm varlığa bir mesaj götürüyor.
Ve şunu soruyor insanlara; insan ruhunu kıvrandıran, varoluşsal krize düşüren şu üç büyük soruyu:
Necisin? Nereden geliyorsun? Nereye gidiyorsun?
Düşünün bu üç soruyu…
Felsefenin asırlarca üzerinde boğulduğu, bilimin henüz yanına bile yaklaşamadığı, insanlığın ezelden beri cevap aradığı bu üç soru…
Ve O cevaplıyor.
Zihnin karmaşık labirentlerinde kaybolan insanlığa öyle bir rehberlik sunuyor ki…
Doyurucu, tatmin edici, makul, kalbe ve akla aynı anda hitap eden cevaplar…
Bu cevaplar, insan zihnindeki o boğucu anlamsızlık karanlığını bir anda yırtıp atıyor.
Başka hiçbir ses bu soruları bu berraklıkla cevaplayamamıştır.
Dördüncü ve Beşinci Reşha: Matemhane mi, Zikirhane mi?
Risale burada öyle bir karşılaştırma yapıyor ki insan içinde bir şeylerin yerinden oynadığını hissediyor.
Bu iki reşha, kâinatın manevî haritasını baştan aşağı değiştiriyor.
Diyor ki: Eğer O’nun getirdiği nur olmasaydı, şu kâinat nasıl görünürdü?
Düşünün gerçekten…
Bir evren ki anlamsız… Her şey birbirine yabancı, hatta düşman… Taşlar soğuk, ölü, korkutucu birer kütleden ibaret…
Canlılar; doğuyor, acı çekiyor, ölüyor ve sonra yok oluyor… İnsan; en zayıf, en çaresiz, en kısa ömürlü varlık…
Yetimler gibi ağlayan bir kâinat…
Bir matemhane…
Ama şimdi bak… O’nun nuru ile…
O yabancı varlıklar birer dost, birer kardeş oldu. O ağır taşlar, sessiz ama vazifeli birer hizmetkâr oldu. O yetim canlılar, birer tesbih içinde Rablerine şükreden varlıklar oldu. Kâinat bir matemhaneden çıktı, bir zikirhaneye dönüştü.
Hem insan…
İnsan ki en zayıf, en muhtaç, aklıyla en çok acı çeken varlık… O akıl, O nur olmadan en büyük yük…
Ama O’nun nuru ile nurlandığında, o zayıflık bir niyaz kapısı oldu, o ihtiyaç bir dua dili oldu, o akıl bir tefekkür penceresine döndü.
Ve insan, tüm mahlûkatın üstüne çıktı.
Altıncı Reşha: İki Gözle Bakmak
Kâinatı zikirhaneye çeviren bu Zât’ın kimliğini tam kavramak için, O’na iki farklı pencereden bakmak gerekir.
Risale şöyle diyor: O zata iki türlü bakabilirsin…
Birincisi kulluk cihetiyle bak…
Ne görürsün?
Muhabbetin en güzel örneğini… Rahmetin en canlı timsalini… İnsanlığın şerefini… Yaratılış ağacının en nurlu meyvesini…
O, Cenab-ı Hakk’a halkın elçisidir; kul olarak niyaz etmektedir.
İkincisi risalet cihetiyle bak…
Ne görürsün?
Hakkın en parlak burhanını… Hakikatin kandilini… Hidayetin güneşini… Saadet yolunun en emin köprüsünü…
O, Hak’tan halka gelen elçidir; ilahi mesajı bildirmektedir.
Ve bak, diyor Risale… O’nun nuru şarktan garba nasıl bir anda yayıldı. İnsanlığın beşte biri, o hidayet hediyesini can hazinesi yaptı.
Ama biz, bize ne oluyor?
İçimizde bir nefis var, bir şeytan var; bu kadar delile, bu kadar nura, bu kadar ispata rağmen hâlâ direniyor, hâlâ itiraz ediyor.
Ne tuhaf bir körlük bu…
Ruhun bu sığınma ihtiyacı karşısında nefsin inadı, insanın kendi aydınlığına karşı işlediği en büyük haksızlıktır.
Yedinci ve Sekizinci Reşha: Tek Bir Asırda Mucize
Sadece teorik deliller değil; tarihin gözleri önünde gerçekleşen somut inkılap da O’nun nübüvvetini ispat eder.
Risale burada tarihin en büyük sosyal mucizesine parmak basıyor.
Arap yarımadasına bakın… İnsanlar vahşet içinde yaşıyor… Kız çocuklarını diri diri toprağa gömdükleri, yıllarca süren kabile savaşlarıyla birbirlerini katlettiği, içkinin ve kumarın hayatın ayrılmaz parçası olduğu bir coğrafya…
Ve O geliyor…
Tek başına… Zahirî bir kuvvet olmadan… Silahsız… Ordusuz… Kılıçla değil, kelimeyle…
Ve bakın ne oluyor…
Sigara gibi küçük bir alışkanlığı, küçük bir kavimde, büyük bir hükümdar bile ancak güçlükle kaldırabilir. Ama O; büyük alışkanlıkları, inatçı, asırlık gelenekleri, taassupta zirveye ulaşmış kavimlerde, kısa bir zamanda değiştirdi. Kaldırdı. Yerlerine öyle yüksek ahlâkı yerleştirdi ki bu ahlâk, insanların damarlarına karıştı, kanına geçti.
Bediüzzaman Hazretleri şöyle meydan okuyor:
“Yüz filozofu alsınlar, oraya gitsinler, yüz sene çalışsınlar. O zâtın bir senede yaptığının yüzden birisini yapabilirler mi?”
Bu soru retorik değil… Bu soru tarihin verdiği en kesin cevaptır.
İnsan tabiatının bu denli köklü ve pürüzsüz bir değişim geçirmesi, beşerî kudretin fevkinde İlahî bir müdahalenin en somut kanıtıdır.
Dokuzuncu Reşha: Yalan Söyleyemezdi
Böylesine büyük bir sosyal inkılabı gerçekleştiren bir insanın şahsi karakteri ve psikolojik duruşu nasıldı?
Risale burada çok ince bir noktaya dokunuyor.
Diyor ki: Küçük bir adam, küçük bir meselede, küçük bir cemaate karşı dahi hileyi gizleyemez, telâşlanır, tutarsız davranır.
Şimdi bak bu zata…
Pek büyük bir vazife… Pek büyük bir sorumluluk… Pek büyük bir düşman kitlesi… Pek büyük davalar…
Ve O; hiç tereddütsüz, hiç çekinmeden, hiç tutarsızlık göstermeden, onlarca yıl boyunca aynı doğruluğu, aynı samimiyeti, aynı ciddiyeti korudu.
Bir insan yalanın içindeyse, bu kadar büyük baskı altında mutlaka çatlar. Mutlaka bir yerde tutarsızlık gösterir. Mutlaka bir köşede maskesi düşer.
O’nun maskesi hiç düşmedi… Çünkü maske yoktu…
“Onun sözü, kendisine vahyolunandan başka bir şey değildir.”
Hak aldatmaz… Hakikati gören aldanmaz…
Onuncu ve On Birinci Reşha: Merak ve Muamma
Karakterinin doğruluğu kesin olan bu Zât, biz insanlara neyi haber veriyor?
Risale burada insanın en derin duygusuna sesleniyor: Merak…
Diyor ki: Kamerden (Ay) biri gelip sana istikbalini haber verse, yarı ömrünü verirsin…
Ama şu Zat sana ne haber veriyor?
Öyle bir Sultanın haberlerini söylüyor ki, o Sultanın yanında Ay bir sinek gibi küçük… Güneş bir lamba… Ve kâinat; o Sultanın sonsuz menzillerinden yalnızca bir misafirhanesi…
Öyle bir inkılâptan haber veriyor ki, binlerce dünya bomba olsa, patlasa, o inkılâbın yanında oyuncak kalır.
“Güneş dürülüp toplandığında… Gök yarıldığı zaman…”
Öyle bir istikbalden söz ediyor ki, bütün dünya geleceği ona nispetle bir çöl serabının bir damlası bile değil…
Ve öyle bir saadet müjdeliyor ki, bütün dünyanın bütün mutluluğu, o saadete göre bir anlık şimşeğin ebedî güneşe nisbeti gibi…
Bu kadar büyük haberleri veren, bu kadar büyük hakikatleri açıklayan bir zat; elbette ki sıradan biri olamazdı.
Aklın sınırlarını zorlayan bu muazzam müjdeler, ancak hakiki bir nebînin dilinden dökülebilirdi.
On İkinci Reşha: O’nun Duası
Haber verdiği bu sonsuz saadeti ve Cennet’i elde etmek için O Zât ne yapıyordu?
Burada Risale bizi öyle bir sahneye davet ediyor ki, kalpler duraksıyor.
Hz. Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm dua ediyor.
Ama nasıl bir dua…
Sanki bütün yeryüzü O’nun o azametli namazıyla namaz kılıyor. Sanki Hz. Âdem’den (as) kıyamete kadar tüm nuranî ruhlar O’nun arkasına dizilmiş, O’nun duasına âmin diyor. Sanki gökler, yeryüzü, tüm varlık o niyaza ortak oluyor; “Evet ya Rabbi, biz de istiyoruz” diye…
Ve ne istiyor?
Saadet-i ebediye istiyor… Beka istiyor… Cennet istiyor… Kavuşmak istiyor…
Sadece kendisi için değil… İnsanlık için… Tüm mahlûkat için…
Ve Risale şöyle soruyor:
Eğer rahmet, hikmet, adalet ve inayet gibi sayısız sebep olmasaydı bile; bu tek duanın tek başına Cennet’in inşasına sebebiyet vereceğini düşünmüyor musun?
On Üçüncü Reşha: Fahr-i Kâinat
O’nun unvanına bakın: Fahr-i Kâinat… Kâinatın övüncü…
Bütün insanlığı arkasına alıp, arzın üstünde durup, Arş-ı Âzama yönelip el kaldıran o şeref-i nev-i insan; ne istiyor?
Saadet-i ebediye istiyor… Beka istiyor… Lika (kavuşma) istiyor… Cennet istiyor…
Ve öyle bir tarzda yalvarıyor ki, bütün kâinatı ağlatıyor. Öyle fakirane, öyle hazinane, öyle özlemle dolu, öyle yürek yakan bir niyazla istiyor ki…
İnsan bunu okurken içinde bir şeyler kırılıyor.
O kadar büyük bir zat, o kadar alçakgönüllü, o kadar kırık bir kalple yalvarıyor.
Ve insan şunu anlıyor: İşte gerçek büyüklük bu… Kibir değil, teslim… Gurur değil, niyaz… Güç değil, aşk…
Ruhu titreten bu derin yakarış, kulun Rabbine olan en samimi ve en kusursuz yönelişidir.
On Dördüncü Reşha: Kur’ân’ın Sırrı
Ve o Zât’ın elindeki en büyük mucize, ebedî elmas kılıç: Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyân…
Risale Kur’ân’ı tanımlamak için öyle ifadeler kullanıyor ki, her biri ayrı bir dünya:
Kâinat kitabının ezelî tercümesi… İlâhî isimlerin hazinelere gizlenmiş anahtarı… Gayb âleminden gelen Rahman’ın hitapları… İslâm âleminin güneşi, temeli… Ahiretin haritası… İnsanlığın terbiyecisi… Hikmetin özü… Mürşid ve rehber…
Ve hem bir şeriat kitabı, hem bir dua kitabı, hem bir davet kitabı, hem bir zikir kitabı, hem bir irfan kitabı…
Her meşrepten, her anlayıştan insana ayrı ayrı konuşan bir mukaddes kütüphane…
Risale bir şikâyete de cevap veriyor burada… Bazıları Kur’ân’da tekrar olduğunu söylüyor, sanki bu bir kusur…
Ama işte gerçek:
Kur’ân her şeyden önce bir “Tesis Kitabı”dır; dinin, imanın, zihniyetin temelini atar. Tesis ve inşa ise tekrarla sağlamlaşır.
Zikrin şanı tekrarla nurlanmaktır. Duanın şanı tekrarla pekişmektir. Davetin şanı tekrarla kuvvetlenmektir.
Hem herkes her zaman bütün Kur’ân’ı okuyamaz. O yüzden en mühim hakikatler her surede tekrar ediyor ki kimse mahrum kalmasın.
Hem bedenin her an havaya muhtaç olduğu gibi, ruhun da her an Bismillâh’a, her an Hû’ya muhtaç olduğu gibi; o ihtiyaçlar tekrar ediyor, Kur’ân da o ihtiyacı karşılamak için tekrar ediyor.
Bu bir zayıflık değil… Bu bir şefkat…
Son Söz: O Nur Olmazsa…
Bediüzzaman Hazretleri On Dokuzuncu Söz’ün en derin yerine şu cümleyi yerleştiriyor:
“Demek o nur olmazsa kâinat da, insan da, hattâ her şey dahi hiçe iner.”
Dur bir an…
Hiçe iner…
Sadece anlamsızlaşmaz… Sadece kararmaz… Hiçe iner…
Çünkü anlam olmadan varlık da sönüyor. Hikmet olmadan kâinat da çöküyor. Hakikat olmadan insan da eriyip gidiyor.
Ve o nur; işte burada, On Dört Reşha ile On Dört damlacıkla önümüze akıyor. Her reşha bir pencere… Her pencereden o sonsuz nur biraz daha görünüyor.
Biz de bu satırların sonunda, asırlar öncesinden bugüne uzanan o nurlu sese kulak kabartıyoruz.
Ve içimiz, yüreğimiz, gönlümüz şöyle sesleniyor:
Sadakte… Doğru söyledin…
Bilhakkı natakte… Hak üzere konuştun…
Rahmânü’r-Rahîm’den, Arş-ı Âzam’dan gelen Furkan-ı Hakîm’in kendisine indiği o Efendimize, o Fahr-i Kâinat’a, o Şefîimize; milyonlar salât, milyonlar selâm olsun.
O nurlu damlaların ruhumuzda uyandırdığı bu güzel hislerle, idrak ettiğimiz mübarek Mevlid-i Şerif’inizi en kalbî muhabbetle tebrik eder; bu mübarek gecenin hepimiz için hayırlara vesile olmasını Yüce Rabbimizden niyaz ederim.
